Search






( - 65)



 


, , , , , , , . Tarixi xsiyyt zaman , qhrman kimi srlrin , obraz, .

- . Lakin btn zamanlarn tarixi xsiyyti olmaq v btn dvrlrin incsnt srlrind tarixi obraza evril bilmk hr xsiyyt nsib olmur. Yalnz xalqn hyatnda dn v irlilyilr yaradan, onun taleyini tarixin burulanlarndan xilas edn, xalq tarixdn silinmk qurtaran, milltinin xobxt, mstqil, azad bugnn v glcyini yaradan, hyatn xalqn , , , , , hsr edn, tarixi xsiyytlr xalqn qlbind, tarixind, , yaaya bilirlr. Xalqnn azadlq, mstqillik, , inkiaf, tarixini yaradan xsiyytlr incsntin d evril.

Azrbaycan xalqnn bel tarixi xisyyti masirliyin byk siyast v dvlt xadimi, mummilli Lider Heydr liyevdir. Bel ucalq v bdi yaarlq , , mhz Heydr liyev nsib olubdur. Heydr liyev xalqn snmyn sevisini, bdi mhbbt v ehtiramn z tarixi hmiyytli, mhtm siyasi v dvltilik faliyyti il, quruculuq ilri v trqqiprvrliyi il, xalqn bdi mstqilliy qovudurmas v birliyin nail olmas il qazanbdr.

- , . , , . , , .

, , , , . Heydr liyevin ad, xsiyyti v mllri Azrbaycan musiqi incsntind bdilmi, bdii snt dnyasnda bdilik qaanm.

, , . , , , , .


erkliyi bdii inikas cmiyytin tarixi-siyasi ideallar, milli maraqlar, , hyati reallqlar, xalqn bdii- tlbatlar, , . miyytd incsnt ynlik , sosial sifarilr, estetik tlb incsntin mvzu, obraz, seimin, , - bilirlr. [5]

Azrbaycan incsntind Heydr liyev mvzusu v obraz da, Heydr liyev hsr olunan srlri d slind, zamann v cmiyytin bdii-sosial v estetik sifariidir, . Heydr liyev olan bdi mumxalq sevgisinin, lmz vtnda ehtiramnn, musiqi , -bdii dil ifad olunmas, , , .

Sntkar hr zaman janr, mvzu, obraz, seimind azad, mstqildir . Onun tarixi xisyyt mvzusuna mracit etmsi yalnz znn azad sntkar seimi, sntkar istyi il ola bilr. Bu seim v istk is o zaman ba v bdii dyr evrilir ki, sntkarn tarixi xsiyyt inam, ehtiram, sevgisi olsun, , - . Heydr liyev obraznn incsntd bdi yaarlq ld etmsi d mhz bel azad sntkar seimin v ehtiramna dayaqlanr. Sntkar seimi hmi cmiyytin, se, sntkar ehtiram hmi xalqn ehtiramna adekvat olur. - , , , , , [2, 604].

Heydr liyev Azrbaycan incsntinin hamisidir. O, siyasi faliyytini v dvltilik missiyasn incsntin v mdniyytin inkiafna v tbliin hsr edn masir dnya siyastilrindn v dvlt xadimlrin-dn biridir. [1]. Bu real sbbr gr, mstqil Azrbaycan dvltinin qurucusu, incsnt v mdniyyt hamisi Heydr liyev yaradc snt xadimlrinin, , smimi hrmt v rbtini qazanmdr. O, hm d incsnt v mdniyyt qar xidmtlri il ad tarix d dahi xsiyyt yaradclq dnyasna, mvzu v obraz seimin, bdii tfkkrn, daxil olmudur. ncsntin v snt adamlarnn byk dostunun v himaydarnn Heydr liyevin , , rfindn sevilmsi, ona srlr hsr olunmas tamamil mntiqlidir, tbiidir, , gzlnilndir. Snt b rtlrin grdir ki, Heydr liyev incsntin mxtlif janr v formalarnda hsr olunan srlr smimi, canl, inandrc . , , .

Heydr liyev - incsntin hr zaman yeni, masir, canl v . Azrbaycan v Heydr liyev - incsnt bir-birin mvzu. , , . , - [3, 342]. - , , - .

Azrbaycan musiqi inscntind Heydr liyev oxlu sayda srlr hsr olun. Bu srlrin byk ksriyyti Ulu ndrin hl sal yazlbdr. O, hyatda olmasa bel, bu gn d xalqn z liderin, ndrin bdi sevgisi v ehtiram musiqil sntin dili il ifad olunur .

Heydr liyev hsr olunan srlri janr baxmndan bel qrupladrmaq olar: mahnlar, romanslar, odalar, instrumental srlr, simfoniyalar, simfonik poemalar, kantatalar, oratoriyalar.

Bu srlri mvzu baxmndan bir ne istiqamt blmk olar: 1. Heydr liyev hsr olunmu iri hcmli bioqrafik srlr; 2. Heydr liyevin tarixi xsiyytin v byk humanistliyin hsr olunan flsfi srlr; 3. Vtni, mstqilliyi, qlblri, nailiyytlri vsf edn v Heydr liyev ithaf olunan srlr; 4. Heydr lyev haqqnda xatir (memorial) srlr.

Ulu ndr hsr olunmu iri hcmli simfonik srlrdn bzilrini tqdim edk: Cvdt Hacyevin Onu zaman seib simfoniyas v Ulu ndr simfonik poemas, Musa Mirzyevin Azadl bahar kantatas, Vasif Adgzlovun Odlar yurdu kantatas, Arif Mlikovun bdiyyt simfoniyas, Tofiq Bakxanovun Sn hmi bizimlsn simfonik poemas, Oqtay Rcbovun simfonik orkestr il xor n Heydr Ata oratoriyas, Vasif Allahverdiyevin mr yolu simfonik poemas, dris Mirzyevin dnizin fsansi simfoniyas .

Tarixi xsiyyt, mummilli lider, masirliyin byk siyast v dvlt xadimi Heydr liyev hsr olunan b monumental srlr z mmununa, ideyasna, yksk professional bdii sviyysin v mllif smimiliyin gr masir simfonik v xor musiqisinin n dyrli nmunlridirlr.

Bu musiqi srlrind Heydr liyevin mnal hyat yolu, onun milli inkiaf, mstqil dvltilik, sabitlik urunda mbarizlri, vtn v xalqa snmz sevgisi, millt mhbbtl dynn inc qlbi, mhtm tarixi xsiyyt kimi obraz musiqi dili il, janrn forma v ifad vasitlri il professional sviyyd anlandrlmdr. Ulu ndr sntkar sevgisi mxtlif janrlarda musiqi-bdii ifad vasitlril canlandrlm, musiqinin zngin bdii formas, dili v slubu il ictimaiyyt byan olunmudur. Bu srlrin mzmununda sntkar mvqeyinin, mnasibtinin smimiyyti sntka ehtiram aydn duyulur.

Heydr liyevin siyasi portretini, onun hyat yolunu trnnm edn bzi simfonik v vokal-simfonik srlr janr-mvzu baxmdan bioqrafik musiqi srlri kimi qiymtlndiril bilrlr. Fdakar, mbarizlrl dolu narahat v layiqli mrn anl shiflri, qlblri, xalqdan ayrlmazl, siyasi tlatmlri, i mahiyyti bu srlrin sas bdii mzmununu tkil edirlr.

- , . [4, 21-50]

Msln, mkdar incsnt xadimi, bstkar Vasif Allahverdiyevin mr yolu simfonik poemasn Heydr liyevin xalqn mstqilliyi, inkiaf namin yaad mrn ayr-ayr mqamlarn, Ulu ndrin milli azadlq mcadilsini, quruculuq faliyytini v tarixi qlblrini trnnm edn sndli-bioqrafik sr kimi sciyylndirmk olar. srd Ulu ndrin mr yolu xalqmzn azadla, mstqilliy, trqqiy v birliy doru gedn tarixi mbarizlr v qlblr yolu kimi tqdim edilmidir. Digr trfdn, bu simfonik srd Heydr liyevin siyasi portreti xalqn z lideri trafinda birliyi fonunda canlandrlmdr. Mllifin ox dyrli ideyalarndan biri d mhur Azrbaycan mahnsnn melodiyasn srind sitat kimi sslndirmsidir. Bu sitat vasitsil bstar Heydr liyevin mr yolunun, hyat v faliyytinin, mqsd v amalnn mhz Azrbaycandan ibart olduunu byan etmidir. Simfonik poemann sonluunda Azrbaycan mahnsndan sslnn sitat Heydr liyevin hm byk Azrbaycan sevgisini, hm d Azrbaycan xalqnn liderin sevgisini ifad etmi, srin bdii ideyasn bu sevginin bdiliyin kklmidir.

, , , , , . , - .

, . , , , , . , , , , , . , , , .

. tni trnnn edn Azrbaycan mahns - Azrbaycann sevgi dolu mtm musiqili trnnm mhz Heydr liyev hsr olunmudur. , Bakda Heydr liyevin d itirak etdiyi konsertlrin birind Mslm Maqomayev Azrbaycan mahnsn hl sovet dvnd Heydr liyev hs etdiyini aqla. etiraf salondaklarn uzunmddtli alq il qar. , . . Sanki Mslm Maqomayev Azrbaycan mahnsna mnasibtd xalqn illr uzunu ryindn, qlbindn ken bir hqiqti .

illr bri olan Azrbaycan mahnsnn Heydr liyev hsr edilmsind byk mna vardr. Birincisi, Azrbaycan adnn, Heydr liyev adna brabr tutulmas; ikincisi, Heydr liyevin qlbindki incdn-inc v hm d snm alovlu Azrbaycan sevgisi ; , mllifin Heydr liyev bir millt lideri, qurucu dvlt xadimi v sntkarlarn ziz dostu kimi smimi sevgisi. Hr df bu mahnn eidnd bir vtnda kimi qlbimiz szlr, smayan byk qrurla, fxartl dynr, azrbaycanl olma, vtnimizl qrrlirik. Bu mahn hr df sslnnd istr-istmz m qoulub daxilimizd hmi yaayan bu vtn nmsini oxuyuruq, milli mnliyimizi d, milli kimliyimizi d bu lirik, hm d mahnda yaarq. u mahnda Heydr liyevin ad kilms d, onun , , Azrbaycan sevgi , son nfsind dediyi Ayrlarm knl candan, Azrbaycan, Azrbaycan ssini . , , , , , .



1. : .. . - , 2008, 1-2/35, .4-18

2. .. . // . - ., , 2010.- . 604-605

3. .. .// . II .- ., , 2012. - .342-345.

4. .. . - .: , 2009. 123 .

5. .. : .. ..-.,1987; .. , : . . .. - .,1986.


   
    copyright by musiqi dunyasi 2000-2005 ©

 


Next Page