75
Search








75

(2009- )
-

 


Azrbaycan musq mdnyyt lamtdar olan 2009-cu l daha br tarx yaa: bu l Azrbaycan Bstkarlar ttfaqnn yaranmasnn 75 lly (1934-2009) tamam olur.

Azrbaycan Respublkasnn Prezdent cnab lham lyevn srncam sasnda br sra tntnl tdbrlrl qeyd olunan bu yubley Azrbaycan Bstkarlar ttfaqnn respublkann musq hyatndak hmyytl rolunu br daha tsdq edr.

Azrbaycan musqs uzun srlr boyu dnya musq mdnyytnn tkaml proses l br axarda nkaf yolu kemdr. Rngarng xalq musqs janrlar, zngn aq yaradcl rs, fah nnlr saslanaraq pekar musq nsllr trfndn yaradlan muam snt xalqmzn musq srvt olub, nsanlarn sas zvq mnby v mdnyytmzn bnvrsdr. XX srd s bundan qaynaqlanan bstkarlq snt formalam v Azrbaycan musq xznsn zngnldrn, mdnyytmz rvnqlndrn gcl br yaradc qvvy evrlmdr.

Bu gn d Azrbaycan musqsnn bu k qolu fah nnl musq v bstkarlq snt qarlql laq v tsr ratnd nkaf edrk, ykslr, musqmzn dnya mqyasnda tandlmasnda mhm hmyyt ksb edr. Dnyann br hsss olan Azrbaycan z musq snt l dnyan fth edr v bu prosesd bstkarlarmzn yaradcl da nml rol oynayr.

Mlumdur k, Azrbaycan bstkarlq mktbnn tml da dah zeyr Hacbyl trfndn qoyulmudu v onun Leyl v Mcnun muam operas Azrbaycan operasnn lk v n byk nalyyt d. 1934-c l km, yn Bstkarlar ttfaqnn tkl olunduu vaxta km musqmzd artq zeyr byn v onun masrlrnn, davamlarnn yaradclnda br ox janrlar mnmsnlm, Azrbaycanda opera, musql komedyadan balayaraq, kamera-nstrumental v vokal janrlara km znmxsus, bnzrsz srlr yaradlmd. Azrbaycan musqsnd rly doru gcl meyl vard, klassk opera, balet v smfonya janrlar sahsnd edevrlrn meydana glms n zmn hazrlanmd k, bunlarn da nkaf artq 1930-cu llrn sonu, 1940-1950-c llr tsadf edr. Vaxtl Qara Qarayevn dedy km, Avropa musqsnn k yz yz l kedy yolu Azrbaycan musqs txmnn yarm srlk br mddtd adlam v professonal musqnn btn janrlarn mnmsmd.

Azrbaycan Bstkarlar ttfaqnn yaranmas da el br dvr tsadf edrd k, musq mdnyyt br klnm, yksl dvrn qdm qoymudu. Azrbaycan mdnyyt salnamsn quruculuq llr km daxl olmu 1920-30-cu llrd musq thsl sstemnn sas qoyulmudu v bu da tdrcn z bhrsn verrk, pekar musq kadrlarn yetmsn, musq kollektvlrnn tkl n tkan verd, mhz bu dvrd yen bstkarlar v musqnaslar nslnn snt gl reallad.

Bstkar v musqnaslarn tklatlanmas o zaman sovet dvlt trfndn yrdln syastl bal olsa da, llr kedkdn sonra bunu blk d tarx zrurtdn doan br addm km dyrlndrmk olar. lkn mqsdlrn gr sntkarlarn srlrnn fas v tbl msllrn, mt problemlrn hll etmkd olan bu tklat, dvltl sntkarlar arasnda, br nv, laqlndrc qurum km nzrd tutulmudu. Hr halda bu, Azrbaycan bstkarlq mktbnn, Azrbaycan musq mdnyytnn nkafna ynldlm v son ntcd zn doruldan br addm d.

Azrbaycan Bstkarlar ttfaqnn kedy yol Azrbaycan bstkarlq mktbnn, mumlkd, Azrbaycan musq mdnyytnn nkaf yollar l paralel olmudur. Baqa szl desk, Bstkarlar ttfaqnn tarx el bstkarlq mktbnn nkaf yolu, musq mdnyytmzn tarx demkdr v bu mfhumlar br-brndn ayr tsvvr etmk mmkn deyl. nk gr Azrbaycan bstkarlq mktbnn tarx br srlk dvr hat edrs, bu yolun 75 l Bstkarlar ttfaqnn falyyt l yana olmudur. bhsz k, bu gnk bstkar v musqnaslar nslnn formalamasnda Azrbaycan Bstkarlar ttfaqnn byk rolu vardr.

XX sr Azrbaycan musq mdnyytnn hr br sahsnd olduu km, Bstkarlar ttfaqnn yaranmasnda da zeyr Hacbylnn mhm xdmtlr . Bu baxmdan, Fkrt mrovun aforzm evrlm: Bz hammz zeyr mktbndn xmq fkrn xatrlatmaq yern drd.

zeyr Hacbyl yalnz 1937-c ldn tklata rhbrlk etmy bala (Bstkarlar ttfaqnn brnc trkb sasn qeyr-azrbaycanllardan bart olmudur). gr XX srn brnc yarsn, szn sl mnasnda, Azrbaycan musq tarxnn zeyr Hacbyl mrhls adlandra blrks, 1937-c ldn 1948-c l qdr olan dvr hmn mrhlnn yksk zrvs hesab etmk olar. Mhz bu dvr Azrbaycan Bstkarlar ttfaqnda da zeyr Hacbyl dvr olmudur. zeyr by ne-ne gnc stedadl bstkarlarn v musqnaslarn snt yoluna q salm, yaradcl l, tvsylr l rnk olmudur.

Btn bu dvr rznd zeyr by Hacbylnn v onun yolunu davam etdrn sntkarlarmzn zngn v oxchtl yaradclqlar Bstkarlar ttfaqnn falyyt l sx bal olmudur. Tsadf deyl k, Bstkarlar ttfaq dedkd, Azrbaycan musq mdnyytnn n parlaq smalar yada dr. Bstkarlarmzn adlar l bal olan sanball uurlar s byk frd stedadn parlaq tzahrlr olmaqla yana, hm d Bstkarlar ttfaqnda hkm srn mnbt yaradclq mhtnn ntcs km dqqtlayqdr.

Azrbaycan Bstkarlar ttfaq yarand gndn musq mdnyytnn nkafnda ox hmyytl rol oynayr. Bu tklatn banda hm byk sntkarlar, xsyytlr olub. zeyr Hacbyldn sonra dar heytnn sdrlr v katblr grkml bstkarlar Sd Rstmov, Qara Qarayev, Tofq Qulyev v baqalar olmular. Onlar hm bu tklata nzbat tklat km deyl, mhz yaradclq proseslrn tkan vern, bstkarlara dayaq olan, onlarn problemlrnn hllnd kmk olan br tklat km rhbrlk edrdlr.

Bu nn bu gn d davam edr. Bstkarlar ttfaqnn dar heytnn sdr, xalq artst, YUNESKO trfndn Dnya artst fxr adna layq grlm professor Frngz lzad, katblr xalq artst, sntnaslq doktoru, professor Ramz Zhrabov, xalq artst, professor Aqn lzad, mkdar ncsnt xadm Eldar Mansurov tklatn nn daha smrl qurulmasna byk mk srf edrlr. Bununla yana, Azrbaycan Bstkarlar ttfaqnn tklatlanmasnda, pxtlmsnd v ndk svyyy glb atmasnda rhbrlkl yana, ttfaqn zv olan btn bstkar v musqnaslarmzn, szn sl mnasnda, mslsz my qeyd olunmaldr.

Azrbaycan Bstkarlar ttfaqnn respublkann musq hyatnda, cmyytn musq zvqlrnn formaladrlmasnda rolu nmldr. Bel k, Bstkarlar ttfaq zngn nnlr malk olan Azrbaycan musq mdnyytnn nalyytlrnn daha da nkaf etdrlmsnd, nsanlarn mnv, estetk v vtnprvrlk trbysnd, n yax musq nmunlrmzn tblnd mhm rol oynayr.

Azrbaycan musqs dnya musq mdnyytnn ayrlmaz hsss km hrtrfl nkaf edrk, masr dnya musq mdnyyt xznsn z layql thflrn verr. Br ox bstkarlarmzn srlr beynlxalq musq festvallarnn bzyn evrlrk, br mdnyytnn nclr srasna daxl olub, mlyonlarla sntsevrlrn qlbnd zn layql yer tutub. Azrbaycan musq sntnn nkafnda, onun dnya mqyasna xmasnda, mxtlf lklrd tblnd, musq edevrlrnn audtoryalarda sslnmsnd Azrbaycan Bstkarlar ttfaqnn tklat xdmtlr vzszdr.

Bstkarlar ttfaqnn qurultaylar, plenumlar, mxtlf musq tdbrlr msabqlr, festvallar v s. hm Azrbaycann musq hyatnda dqqt clb edr. Bstkarlarn yaradclnda, mumlkd Azrbaycan musqsnd mrhl tkl edn srlrn yaranmas v sslndrlms d ox hallarda qurultaylar, plenumlar v festvallar zamanna tsadf edr.

Bstkarlarmzn yaradclq trcmey-halnda Azrbaycan Bstkarlar ttfaqnn zv olmas, kerln tdbrlrd trak, srlrnn hans qurultayda, plenum v festvallarda sslndrlms xsus qeyd olunur. Bu da lamtdardr. nk bstkarlarn hr brnn yaradclq yolu n qdr frd v znmxsus olsa da, o, cmyytn br zvdr v bu cmyytd ba vern hadslrn traks olur, tb k, cmyytmzn br paras olan yaradclq tklatlarnn bu prosesd rolu nmldr. Bstkarn yaradclnn stqamtlndrlmsnd, yen sfarlrn tmn olunmasnda, srlrnn tqdmatnda v s.

Gln etraf edk k, bstkar n qdr sr yazrsa-yazsn, gr o srlr sslnmrs, elc kaz zrnd yzllrl d qala blr. sr yalnz sslnndn sonra, tamaaya qoyulandan sonra tannr, sevlr v xalqn srvtn evrlr. Hl zeyr Hacbyl qeyd etmdr k, bstkarlarn nd hvs v maraq oyadan n yax aml onun srlrnn fa edlmsdr. O, vaxtar olaraq yaradclq konfranslarnn kerlmsn vacb sayaraq, tvsy edrd k, ttfaqn tnqd blmsnd bynlm btn srlr gen ctmayytn mal olmal, operann, smfonk orkestrn, rado komtsnn repertuarna daxl edlmldr.

Azrbaycan Bstkarlar ttfaq trfndn tkl olunan plenumlar, adtn, musqnn mxtlf janrlarna hsr olunur: smfonk musq, kamera-nstrumental v vokal musq sahsnd, xalq al altlr orkestr n yazlm srlr hsr olunmu plenumlar dqqtlayqdr. Hm bstkarlarn yen yazlm srlrnn gen ctmayyt tqdmat baxmndan, hm d bstkarn znn, br nv, yaradclq hesabat km.

lbtt, btn sslnn srlrn svyys bdlk baxmndan eyn olmur. Htta bz hallarda srn brnc v axrnc df sslnmsnn ahd d oluruq. Lakn bu, artq baqa br shbtn mvzusudur. sas msl budur k, bstkar z yazd sr etmk mkan qazanr, bstkarn sr gen dnlyc ktlsn tqdm olunur, bstkarn sr tnqd nqtey-nzrl dyrlndrlr v btn bunlar onun glck yaradcl n br stmula evrlr.

mumyytl, Bstkarlar ttfaqnda hr l br sra tdbrlr kerlr: plenumlar, baxlar, msabqlr, grkml bstkar v musqnaslarn yaradclq v ya mllf geclr, nternet saytlarnn tqdmat mrasmlr v s. Br nn olaraq, bu tdbrlrd hm gnc, orta, hm d yal nsln bstkarlar z yen srlr l trak edrlr.

Azrbaycan Bstkarlar ttfaqnn Bak Musq Akademyas v Azrbaycan Mll Konservatoryas l brg kerdklr tdbrlr, elm-nzr konfranslar musq elmnn nkafnda, onun stqamtlrnn myynldrlmsnd byk hmyyt ksb edr.

Bu l kerln ln n mhtm tdbrnn - Muam alm beynlxalq muam festvalnn tklnd d Azrbaycan Bstkarlar ttfaqnn rolunu qeyd etmlyk. Xsusl Azrbaycan Bstkarlar ttfaqnn sdr Frngz xanm lzadnn rhbrly l konsertlrn zngn txyyll v byk zvql trbat, festval v smpozum traklarnn rngarng mzmunlu grlrnn kerlms bunun barz nmunsdr.

Bstkarlar ttfaqnn beynlxalq laqlr d gendr. Xarc bstkarlarn, drjorlarn v musq falarnn respublkamza gl v konsertlr verms, z konsertlrnd Azrbaycan bstkarlarnn srlrn sslndrmlr, xarc lklrd bstkarlarmzn srlrnn fa olunmas Azrbaycan professonal musqsnn masr dvrd dnya mqyasnda tannmas v tbl sahsnd xsus hmyyt ksb edr. Beynlxalq laqlrn yaranmasnda, nkafnda ttfaqda kerln grlr d lamtdar olub.

Azrbaycan Bstkarlar ttfaqnn sralar dam genlnr, gnc bstkar v musqnaslar tklatn zv qbul olunurlar. ttfaqn dar heyt stedadl gnc yaradclq aparr, onlar stqamtlndrr. Bel k, Bstkarlar ttfaq mtmad olaraq, gnclrn yaradclna hsr olunmu festvallar, plenumlar, konsertlr, konfranslar v smpozumlar kerr. Onlarn srlr xarc lklrd d yaylr. Gnc bstkarlar Azrbaycan Bstkarlar ttfaqnn kerdy smfonk, kamera, xor, vokal-smfonk, uaq musqs, xalq al altlr orkestr n yazlm yen srlr hsr olunan btn plenumlarda, festvallarda, msabqlrd trak edr. Onlarn n yax srlr televzya v rado dalalarnda sslndrlr.

mumyytl, Azrbaycan professonal musqs tkkl tapd zaman rznd dnya musq xznsn lmz srlr bx etmdr v Azrbaycan bstkarlar XX sr byk srvtl, musq xzns l daxl olmular.

Bstkarlar ttfaqnn falyytnn tnzmlnmsnd, musq sntmzn nkaf etdrlb dnya mqyasnda tandlmasnda xalqmzn mummll lder Heydr lyevn mslsz xdmtlr qeyd olunmaldr. Heydr lyev respublkamza rhbrly dvrnd Azrbaycan Bstkarlar ttfaqnn v onun zvlrnn yaradclq falyyt l dam maraqlanm, onlarn uurlarna v nalyytlrn yksk qymt vermdr.

Heydr lyev Azrbaycan bstkarlara mract edrk demdr: Musqn hr yerd dnlyrlr, kndl d, fhl d, zehn mk adam da, tqad d, uaq da dnlyr, yandan asl olmayaraq ham dnlyr. Buna gr d nsanlarn urunun ykslmsn musqnn tsrn artrmaq, mnv, estetk trby problemlrnn hlln onun tsrn gclndrmk, musqnn gen ktllr emosonal tsrn qvvtlndrmk szn borcunuzdur. Bu, byk v eyn zamanda ox ncb br vzfdr. Bz mn olmaq styrk k, ayrlqda hr br bstkar v brlkd hamnz btn yaradclq falyytnzl Azrbaycan musqsn daha da nkaf etdrmy alacaqsnz.

Heydr lyevn Azrbaycan bstkarlarnn v musqnaslarn myn tqdr etms, onlarn yaradcln yksk fxr adlarla v mkafatlarla dyrlndrms, yaradc xsyytlr n prezdent tqadnn tss olunmas, dvlt trfndn gstrln ox yksk madd v mnv qaykelk Bstkarlar ttfaqnn falyytn verdy qymtn barz tzahrdr.

Azrbaycan musq mdnyytnn nalyytlr lkmzn z dvlt mstqllyn brpa etmsndn sonrak llrd mummll ldermz Heydr lyevn yaradc xslr xsus dsty, mllflrn hquqlarnn qorunmasna, onlarn yaradcl n lverl ratn yaradlmasna gstrdy byk dqqt v qay saysnd daha da artmdr.

Bu gn hmn nnlr Azrbaycan Respublkasnn Prezdent mhtrm cnab lham lyevn rhbrly altnda respublkamzda rfl davam etdrlr. lham lyevn mdrk v coun falyyt saysnd respublkamzda btn sahlrd olduu km, musq hyatndak yksl v trqq zn gstrr. Heydr lyev Fondunun v Azrbaycan Mdnyytnn Dostlar Fondunun Prezdent, YUNESKO-nun v SESKO-nun Xomraml sfr Mehrban xanm lyevann mqsdynl falyyt d musq mdnyytmzn nkafna ynldlmdr. Son llrd Azrbaycan Bstkarlar ttfaqnn trak l kerln beynlxalq hmyytl tdbrlrn qays d bunun sbutudur.

Falyyt gstrdy byk hadslrl zngn zaman ksynd Azrbaycann dnya hrtl bstkarlarn z sralarnda brldrn Azrbaycan Bstkarlar ttfaq nfuzlu yaradclq brly km lkmzn mdn hyatnda fal trak edr, yksk svyyl musq srlrnn yaranmasna hrtrfl dstk verr, znn rngarng, hmyytl tdbrlr l musq hyatnda dam canlanma yaradr.

Azrbaycan Bstkarlar ttfaq z mssyasn bu gn d davam etdrr. Bel k, bu gn professonal musqlrmzn ne-ne nsllrnn formalamasnda, musq xznmzn yen-yen srlrl zngnlmsnd, mdnyytmzn btn dnyada tblnd ayr-ayr sntkarlarn frd stedad v bacarn qeyd etmkl brabr, bu nsanlar doma, st br ocaq km z trafnda cmlyn Azrbaycan Bstkarlar ttfaqnn mstsna rolunu da danmaq olmaz.

Bu gn Azrbaycan Bstkarlar ttfaqnn sralarnda n mxtlf nsllr tmsl olunub v burada nsllrn varsly dqqt clb edr. Hr yen gln nsl zndn vvlk nnlr zrnd yetrk, onlar yen svyyd znmxsus surtd davam v nkaf etdrr. Bstkarlar musqnn btn janrlarnda mhsuldar alaraq, dyrl srlr bstlyrlr. Hmn srlr Azrbaycan Bstkarlar ttfaqnn xttl festvallarda, plenumlarda, baxlarda, teleradoda sslndrlr, onlarn kompakt dsk v albomlar buraxlr, son ntcd professonal musqmz yen thflrl zngnlr. Musqnaslarmzn elm yaradclnda musqnn, etnomusqnasln n aktual problemlr yrnlr, musq elmnn fqlrn genlndrn yen sanball tdqqat srlr meydana glr.

Masr dvrd Azrbaycan mdnyyt sahsnd n mxtlf cmyytlr, brlklr falyyt gstrr. Ancaq musqlrmzn n nfuzlu tklat olan, mhkm nnlr v zngn tarx malk Azrbaycan Bstkarlar ttfaq respublkann musq hyatnda nd gedr, yksk bd svyynn saxlanlmas stqamtnd z szn deyr.

Bstkar v musqnaslar z trafnda brldrn Azrbaycan Bstkarlar ttfaq hqqtn d byk br aln xatrladr. Mn d bu alnn br zv olmaqdan qrur duyuram. Burada hkm srn qarlql anlama rat, szn sl mnasnda, yaradclq mht tqdrlayqdr. Hss edrsn k, sn dnly bln, sn dayaq olmaa hazr olan xslrl hat olunmusan. Bu, ox byk br stmuldur v szsz k, nsan yaradcla, elm falyyt ruhlandrr.

Azrbaycan musqsnn nkafnda mstsna xdmtlr olan Azrbaycan Bstkarlar ttfaqn, onun btn zvlrn, btn bstkarlar, musqnaslar, musq falarn, musqsevrlr, musq ctmayytn lamtdar yubley mnasbtl rkdn tbrk edrm. Azrbaycan bstkarlarna v musqnaslarna tknmz lham v yaradclq sevnclr, Azrbaycan mdnyytnn trqqs namn yen uurlar arzulayram. Bstkar v musqnaslarmz zngn musq sntmzn svyysn daha da yksldrk, mstql Azrbaycanmzn adn hm ucaltmaa arram.

   
    copyright by musiqi dunyasi 2000-2005 ©

 


Next Page